Đặc điểm

Có 9 phân loài được công nhận, chúng phân bố trải dài khắp khu vực châu Phi và châu Á. Tùy theo phân loài và vùng địa lý mà báo hoa mai có màu lông cũng như kích cỡ ngoại hình khác nhau.Con đực thường lớn hơn so với con cái. Chiều dài thân trung bình từ 1,6 – 2,3m. Màu lông từ vàng nhạt đến màu da bò. Trên cơ thể có rất nhiều đốm dạng hình khác nhau tùy phân loài. Một số cá thể mang màu lông đen do đột biến sắc tố. Chân chắc khỏe, cơ bắp. Đuôi dài, mặt trên đuôi màu vàng, mặt dưới đuôi màu trắng, ngà. Trên đuôi cũng có hoa văn là những đốm đen.

Trọng lượng trung bình: Nặng từ 17 - 65 kg tùy theo giới tính. Chiều dài đuôi gần bằng chiều dài thân.

Tuổi thọ: khoảng 12 năm. Trong môi trường chăm sóc có kiểm soát báo gấm có thể sống đến 20 năm.

Phân bố trong tự nhiên

• Thế giới: Phân bố chủ yếu ở châu Phi, châu Á bao gồm cả Việt Nam.
• Tại Việt Nam: Báo hoa mai thường thấy ở khu vực Lai Châu, Bắc Kạn, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắc Lắc

Môi trường sống và tập tính

Đây là loài động vật sống đơn độc, chúng hoạt động mạnh vào ban đêm hoặc lúc bình minh. Báo hoa mai leo trèo tốt, chúng giữ thăng bằng bằng chiếc đuôi dài của mình. Chúng chạy cũng rất nhanh, nhảy rất cao và xa. Báo hoa mai còn bơi lội rất giỏi.

Môi trường sống của báo hoa mai cực kỳ đa dạng, chúng có thể tồn tại ở rừng rậm nhiệt đới, thảo nguyên, đồng cỏ, vùng cây bụi đến khu vực vùng núi cao.

Báo thường săn mồi bằng cách bò sát đất hoặc ẩn nấp, tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách 3 – 10 m thì bắt đầu tấn công.

Thức ăn trong tự nhiên

Báo hoa mai là loài động vật ăn thịt, chúng săn tất cả các con mồi từ kích thước lớn hơn bản thân như nai, hươu đến những loài nhỏ hơn như bò sát, gậm nhấm, chim... Để dự trữ, báo hoa mai có thể lôi con mồi lên những cành cây cao.

Sinh sản

• Tuổi thành thục sinh dục: khoảng 2,5 - 3 năm tuổi.
• Thời gian mang thai: khoảng 96 - 109 ngày.
• Số con: thường 2 - 3 con/lứa

Con non được sinh ra hoàn toàn không nhìn thấy gì và rất yếu. Báo con theo mẹ cho đến khi chúng trưởng thành. Chúng bú sữa và bắt đầu tập ăn ở khoảng 7 tuần tuổi, cai sữa sau 10 -14 tuần tuổi.

Vai trò hệ sinh thái

Giúp kiểm soát quần thể động vật ăn cỏ và các loài linh trưởng.

Tình trạng bảo tồn

Số lượng báo gấm trong tự nhiên đã suy giảm mạnh do săn bắt trái phép và mất sinh cảnh.

• Thông tư 85/2025/TT-BNNMT: IB cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại
• IUCN: Critically Endangered (CR) – Cực kỳ nguy cấp đối với phân loài báo hoa mai Đông Dương
• CITES: Phụ lục I

Số lượng báo hoa mai trong tự nhiên hiện nay được đánh giá là trong tình trạng sụt giảm do diện tích rừng bị mất đi, quần thể bị chia cắt mạnh, các mối đe dọa từ nạn săn bắt.

Báo hoa mai được nuôi bảo tồn tại một số vườn thú, trong đó có Thảo Cầm Viên Sài Gòn.